ये रे ये रे पावसा !!
पावसाचा अभ्यास पुराणकाळापासून आपल्या ऋषीमूनींनी करुन ठेवलेला आहे. ग्रंथांनुसार पाऊस म्हणजे (पा)ण्यापासून (उ)त्पन्न झालेला (स)र्वत्र पडणारा तो पाऊस. पाऊस म्हणजेच वर्षा. वर्षातून एकदाच सुरू होणारी आणि घडणारी घटना. सूर्य रोहिणी नक्षत्रांत असता पावसाळा सुरू होतो आणि स्वाती नक्षत्रातून गेला की पावसाळा संपतो. सूर्य १२ राशीतून भ्रमण करून पुन्हा रोहिणी नक्षत्रात येण्यास १२ महिने लागतात आणि पावसाळा सुरू होतो. म्हणूनच आपण मुलांना शिकवतांना हिवाळा, उन्हाळा आणि मग 'नेमेचि येतो पावसाळा' असे शिकवतो. 'नेमेचि' म्हणजेच नियमित पाऊस सुरू होण्यास सूर्याची नियमित गती कारणीभूत असते. अधिक वाचा...

 

पाऊस
आपण २१ व्या शतकात शब्दांचे लघुस्वरूप वापरून त्यातून मोठे शब्द लक्षात ठेवतो. उदा. I.T. म्हणजे Information Technology किंवा Income Tax आणि DOS म्हणजे Digital Opreated System किंवा Department of Sychology. हया लघुशब्दांचा अर्थ संदर्भानुरूप घ्यावा लागतो. पंरतु आजपासून ६००० वर्षापूर्वी आपल्या ॠषीमुनींनी जे शब्द वापरलेले आहेत ते किती अनुरूप, योग्य व संदर्भ निर्देशीत आहेत हे पहाणार आहोत. अधिक वाचा...

 

पाऊसातील गाणे
पावसाच्या आगमना बरोबरच बाजारात अनेक ध्वनीफिती पाऊस ह्या संकल्पनेवर दाखल होतात. ह्या भाऊगर्दीत सागरिका अकॉस्ट्रॉनिक्स ह्या कंपनीची 'पाऊस' ही ध्वनीफित आपले वेगळेपण जपणारी व निश्चितच ऐकण्याजोगी. पाऊस हा थेट हृदयाशी नाते सांगणारा, जणू तुम्हा आम्हा सर्वांचा सोबती. आपल्या वेगवेगळया मूडस्चा पाऊस हा साक्षीदार असतो. पाऊस ध्वनीफिती मधली आठ गाणी सुध्दा वेगवेगळया मूडस्ची. प्रत्येक गाण्याची रचना आणि संगीताचा बाज नुसताच भिन्न भिन्न नाही तर लक्षात यावा इतका परस्परांपासून वेगळा आहे. अधिक वाचा...

 

वासंतिक हृदय
दृष्टींला भ्रांत करणारा, प्राणिमात्रांतल्या निर्मितिच्या शक्तीच्या उन्मादक वृत्तींना चेतवणारा म्हणजे वसंत ऋतु. ’पुष्पधुळीमाजी लोळे वसंत' हे अगदी मनाला पटतं. नवपल्लवांनी गर्द झाकलेल्या फुलांनी डवरून गेलेल्या वृक्षलतांचे दर्शन, फुलाफळांमधून वाहणारा मधुरस, ऐकू येणारे कोकीळेचे स्वर आणि आंबा - फणसांशिवाय वसंत ऋतूला पूर्तताच येणार नाही. अधिक वाचा...

 

 

आकाशाच्या स्थितीवरुन पावसाचे अनुमान
जगन्नाथ पुरी (ओरीसा) येथील सूर्योदय : सूर्य किरणे व त्यांचे रंग ह्यावरून ग्रहस्थितीचे संकेत मिळतात. लाल रंग- मंगळ व सूर्य यामधील अंतराचा निर्देशक आहे. सूर्यापुढे मंगळ असता पाऊस पडत नाही. पंरतु त्या दोन्ही ग्रहावर गुरू, शनि दोन्ही किंवा पैकी एकाची दृष्टी असल्यास पाऊस पडतो. ढग - प्रकार - स्तरीय मेघ, पावसाच्या आगमनाची तसेच कार्तिक ते चैत्रा ह्या काळात मेघ धारणेचे लक्षण हे रब्बी हंगामासाठी उपयुक्त असल्याचे दर्शविते. अधिक वाचा...

 

शेतीचे प्रकार
शेतकऱ्याने जीवन साधन मिळविण्यासाठी किंवा धंदा म्हणून स्वतःच्या शेतावर चालविलेला व्यवसाय अशी ढोबळमानाने शेतीची व्याख्या करता येईल. शेतामधून काढावयाच्या उत्पादनावरुन शेतीचे ऊसमळा, भात शेती, पशुधन प्रधान शेती, मत्स्य शेती इ. निरनिराळे प्रकार अस्तित्वात आलेले आहेत. तसेच सिंचनाच्या उपलब्धतेनुसार बागायती शेती, जिराईत शेती असेही प्रकार पडतात. खतांच्या वापरानुसार सेंद्रिय शेती, रासायनिक शेती असे प्रकारसुद्घा अस्तित्वात आले आहेत. स्थूलमानाने नैसर्गिक आणि आर्थिक घटकांमुळे शेतीच्या प्रकारात बदल होतात. अधिक वाचा...

 

पारिजातक
परिजातचे हे वर्णन त्याच्या गुणांना साजेसे आहे. पारिजात ही भारतात उगवणारी एक औषधी झाड आहे. ह्याच्या फुलांचा सुगंध मनमोहक आहे. या फुलांना हरसिंगार, शेफालिका, नालकुंकुमा, रागपुष्पी, खरपत्रक, अशी अनेक नावे आहेत. या फुलांना कोरल जास्मीन, नाईट जास्मीन या नावांबरोबरच त्याच्या रात्री गळण-या पांढ-याशुभ्र फुलामुळे ‘ट्री ऑफ सॉरो’ असेही नाव आहे. याचे शास्त्रीय नाव ‘निक्टॅन्थस आर्बोर ट्रीस्टिस’ आहे. हा वृक्ष जास्त प्रमाणात हिमालयाच्या पायथ्याशी आढळणारा तसेच इतरत्रही नैसर्गिकरीत्या उगवणारा हा प्राजक्त म्हणुनही ओळखला जातो. अधिक वाचा...

 
Share
 
Joomla SEO powered by JoomSEF